Sunday 22, Oct 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Dobra gleba - dobre plony cz. II

Struktura gleby cz. 2

W pierwszej części artykułu o strukturze gleby wydzieliliśmy jej trzy zasadnicze rodzaje, które najczęściej możemy spotkać w naszych działkach ogrodowych (ogrodach) a mianowicie: próchniczą, gliniastą i piaszczystą. W części tej opisane zostały także sposoby określenia kwasowości i zasadowości tych gleb. Jeżeli określiliśmy już rodzaj gleby to zanim zaczniemy ją optymalizować do prowadzenia upraw trzeba najpierw zapoznać się z jej strukturą. Gleba, choć na pierwszy rzut oka jest ciałem stałym to w swojej istocie zbudowana jest z trzech stanów skupienia, co przedstawiam w schemacie nr 1.

stany skupienia gleby

 

Więzi pomiędzy kompleksem sorpcyjnym, roztworem glebowym i gazami ulegają ciągłym zmianom naturalnym i związanych z ingerencją w nie człowieka, charakteryzując się osiąganiem różnych stanów wilgotności, porowatości, gęstości, objętości i kleistości.

Ze względu na zróżnicowanie materiałów glebowych w jego profilu gleby dzielimy na:

  1. Całkowite – do 1,5m zbudowane z tego samego materiału np. piasku.
  2. Niecałkowite – do 1,5m zawiera nie mniej niż dwie warstwy np. piasku a potem gliny.

Ze względu na kategorie agrotechniczne gleby dzielą się na:

  1. Bardzo lekkie – np. piaski słabo gliniaste i luźne.
  2. Lekkie – np. piaski gliniaste.
  3. Średnie – np. gliny piaszczyste i lekkie.
  4. Ciężkie – np. pyły ilaste.
  5. Bardzo ciężkie – np. iły piaszczyste.

Bardzo ważnym jest tzw. gruzełkowatość gleby, bo rośliny najlepiej będą rosły w glebie o strukturze gruzełkowatej tzn. takiej, gdy mamy widoczne w niej grudki, w których lepiszczem jest próchnica, tak zbudowana gleba jest dobrze natleniona i utrzymuje właściwą wilgotność. Do takiej faktury gruzełek należy dążyć bez względu na to, jaki typ gleby mamy w swoim ogrodzie, w przypadku gleb bardzo lekkich i bardzo ciężkich będzie to bardziej pracochłonne, ale wykonalne. Jak to zrobić z poszczególnymi rodzajami gleby?

Gleba próchnicza w naturze występuje jedynie w lesie i na torfowiskach, to najbardziej przez nas pożądana podłoże do upraw, bo nie wymaga on wielu zabiegów agrotechnicznych, ma gruzełkowatą strukturę, przez co jest dobrze napowietrzona, występuje w górnej części gleby i im grubsza jest jego warstwa, tym lepsza jest, jakość ziemi i lepiej rosną w niej rośliny. Próchnica zwana też humusem powstaje z resztek organicznych takich jak liście, łodygi i pędy roślin, zawiera wiele składników mineralnych potrzebnych roślinom, dobrze gromadzi wodę i jest przy tym też dobrze przepuszczalna. Bogate w próchnicę są gleby ogrodowe regularnie wzbogacane kompostem i obornikiem. Kompost i obornik wzbogacają glebę w próchnicę, dzięki czemu podłoże staje się pulchne i przewiewne, poprawiają też stosunki wodne w podłożu, bo gromadzą wodę i stopniowo oddają ją roślinom, dzięki temu zmniejsza się zapotrzebowanie roślin w wodę. Są dla roślin źródłem łatwo przyswajalnych substancji odżywczych bogatych w niezbędne makro- i mikroelementy, a przy tym nie zawierają one szkodliwych dla ludzi związków chemicznych, które mogłyby się odkładać w uprawianych warzywach i owocach. Szczególnie ważnym jest kompost, który powstaje z biodegradowalnych resztek organicznych z naszego gospodarstwa domowego i działki ogrodowej. Pamiętać należy, że świeży obornik można stosować tylko jesienią, ponieważ wysokie stężenie związków mineralnych może uszkodzić systemy korzeniowe roślin. Najlepiej jest sezonować świeży obornik składając go jesienią w pryzmę na ok. 12 miesięcy lub mieszać z kompostem. W sprzedaży jest także bardzo wygodny w stosowaniu obornik suszony i obornik granulowany. Stosowanie obornika dostarcza glebie ważnych składników mineralnych takich, jak azot (N), fosfor (P) i potas (K) oraz wapń, magnez, bor i żelazo. Glebę możemy także użyźniać torfem, który poprawia jej strukturę, ale ponieważ ma mało składników mineralnych, nie dostarcza roślinom substancji odżywczych. Ważnym, dla jakości i tempa powstawania w glebie próchnicy jest jej wapnowanie, które przyczynia się do lepszej gruzełkowatości gleby i regulacji wartości odczynu gleby (pH). Zabieg wapnowania należy przeprowadzić jesienią, ja stosuję do tego ogrodnicze wapno dolomitowe (MgO) tak by glebę odkwasić po czym stworzyć warunki do zastosowania nawożenia. Dolomit jest substancją uzyskiwaną z przemiału dolomitu surowego do uziarnienia 0-2 mm. Nawóz ten jest nośnikiem niezbędnych dla prawidłowego wzrostu roślin składników, a w szczególności magnezu i wapnia. Wg ulotki producentów siła odkwaszająca MgO jest nawet 1,4 razy większa niż CaO.

gleba ogrodnik leszek

Jakie rośliny warzywne najlepiej udają się na glebie próchniczej?

Najlepsza gleba pod warzywa powinna być przepuszczalna, przewiewna, wiosną szybko obsychająca i nagrzewająca się, łatwa w uprawie, bogata w składniki pokarmowe i wodę.

Do warzyw mających największe wymagających glebowe należą: ogórek, kalafior, seler i cebula.

Nieco mniejsze wymagania, choć również duże mają: kapusta, por, sałata, szpinak, groch fasola szparagowa, papryka i rzodkiewka.

Stosunkowo najmniejsze wymagania glebowe mają: marchew, burak ćwikłowy, pomidor i pietruszka.

Najlepszymi ziemiami pod warzywa są czarne ziemie, mady i lessy. Warzywa wcześniejsze najlepiej udają się na ziemiach lżejszych, natomiast warzywa późniejsze wymagają gleb cięższych i więcej wody.

Wymagania niektórych warzyw, co do odczynu gleby przedstawiają się następująco:

  1. pH: 6,0 – 6,8 – burak ćwikłowy, cebula, groch, kalafior, marchew, szparagi i szpinak;
  2. pH: 5,5 -6,8 – fasola, kapusta, kukurydza cukrowa, ogórek, pomidor, rzodkiewka.
  3. pH: 4,8 – 5,4 – ziemniak.

W niektórych źródłach zaleca się przy uprawie warzyw na ziemiach cięższych wyższe pH a mianowicie: dla pozycji 1. 6,5 – 7,8 i pozycji 2. 6,0 – 7,5.

W kolejnym odcinku o strukturze gleby zajmę się glebą piaszczystą i gliniastą a cykl zakończę artykułem o płodozmianie.

  • Tytuł: Dobra gleba - dobre plony cz. II
  • Autor:
  • Data: 29/07/2015
  • Tagi:
Top