Thursday 18, Jan 2018

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Dobra gleba - dobre plony cz. I

Struktura gleby cz. 1

W czasach, kiedy technologia pozwala uprawiać rośliny bez wykorzystania gleby pewnie archaicznym będzie pisanie o tym jak tę glebę utrzymywać i podnosić jej walory by uzyskiwać lepsze plony. Myślę, że warto, bo na szczęście takie metody uprawy jak hydroponika, czyli uprawa hydroponiczna zwana potocznie uprawą  w wodzie czy podłoża bez dodatku ziemi, (czyli próchnicy i składników mineralnych) produkowane na bazie specjalnie preparowanego torfu, wiórków kokosowych i innych materiałów stosowane są na razie w przemysłowej hodowli warzyw i kwiatów.

Nasze działki ogrodowe to miejsce do tradycyjnej uprawy gleby wypróbowanymi metodami, która rodzi nam zdrowe warzywa i owoce i tak powinno pozostać.

Bohaterem tego cyklu artykułów będzie GLEBA nazywana też ziemią, gruntem czy rolą powstała ze skał macierzystych w procesie glebotwórczym i żyzna dzięki zawartości próchnicy, mineralnych składników pokarmowych dla roślin i innych elementów. Gleby dzielą się na typy i jest ich bardzo dużo, dlatego wymienię tylko kilka z nich występujących u nas – są to gleby bielicowe, brązowe, czarnoziemy, rędziny, ilaste, lessowe, piaszczyste i mady. Przy zakładaniu działki ogrodowej trzeba określić rodzaj gleby, jest to bardzo ważne, ponieważ wymagania roślin są bardzo zróżnicowany. Większość roślin poradzi sobie z nieodpowiednim podłożem, ale spowolniony zostanie ich wzrost, rośliny będą słabiej owocować, będą mniej dorodne i staną się bardziej podatne na choroby i szkodniki.

Jak określić rodzaj gleby Twojej działki ogrodowej - ja mam dwa sposoby, które selekcjonują trzy typy gleb, z którymi najczęściej będziemy mieli do czynienia:

1. Próba plastyczności – trzeba wykopać dołek na dwa sztych szpadla i z jego dna wziąć dużą garść gleby i spróbować skleić z niej kulę, jeżeli:

  • uformujesz kulę, która się nie rozpada to znaczy, że gleba jest gliniasta,
  • jeżeli nie daje się uformować kuli to masz glebę sypką piaszczystą, żwirową,
  • jeżeli przy formowaniu kuli dłoń będzie wilgotna i próbka ma ciemny kolor to gleba jest próchniczna.

2. Próba wody – tak samo pobraną ziemię wsypujemy do ok. 1/3 wysokości trzech słoików, zalewamy pozostałą ich część wodą i mieszamy, po czym odstawiamy na 10 minut, jeżeli:

  • gleba opadła na dno a woda jest czysta – gleba jest gliniasta;
  • próbka opadnie na dno barwiąc wodę na żółto – gleba jest piaskowa, żwirowa;
  • część próbka opadnie na dno a część wypłynie na powierzchnię barwiąc i mącąc wodę, to mamy glebę próchniczną.

 

Co wynika z otrzymanych rezultatów – jaką mamy glebę?

  • gleba gliniasta - ma ścisłą strukturę jest ciężka i nieprzepuszczalna i bardzo chłonie wodę, ale jest żyzna i zasobna w cenne dla roślin składniki odżywcze;
  • gleba próchnicza -  charakteryzuje się gruzełkowatą i przepuszczalną strukturę i jest bardzo zasobna w składniki odżywcze dla roślin;
  • gleba piaskowa, żwirowa – przepuszczalna, przewiewna i szybko nagrzewające się podłoże jednak z niewielką zasobnością w składniki odżywcze.

Drugi wyznacznikiem Twojej gleby jest jej kwasowość bądź zasadowość, o czym pisałem już w artykule o kompostowniku.

Odczyn glebowy, właściwość gleby wyrażona przez stosunek stężenia jonów wodorowych H+ do jonów wodorotlenkowych OH- (odczyn roztworu określony w jednostkach pH) w fazie stałej gleby i w jej roztworze.

Odczyn wskazuje na kwasowość lub zasadowość gleby, wyróżnić możemy, więc:

  • gleby kwaśne, pH < 6,6, z przewagą jonów wodorowych i jonów glinu.

Gleby kwaśne dzielimy na:

  • silnie kwaśne, pH < 4,5;
  • kwaśne, pH 4,6 - 5,5;
  • lekko kwaśne pH 5,6 - 6,5;
  • gleby obojętne, pH 6,6 - 7,2, jony występują w równowadze;
  • gleby zasadowe, pH > 7,2, z przewagą jonów wodorotlenkowych, znaczenie ma tutaj obecność takich składników zasadowych jak węglan wapnia, jony wapnia, magnezu i sodu.[1]

pH jest jednym z podstawowych wskaźników określających właściwości gleby to od jego poziomu zależy rozpuszczalność składników mineralnych oraz ich dostępność dla roślin, co przekłada się na wegetację i plony poszczególnych gatunków roślin. Jest to ważne i trzeba najpierw sprawdzić ile powinno wynosić pH gleby dla planowanej uprawy oraz jaki jest aktualny odczyn w miejscu siewu lub sadzenia. Niektóre rośliny preferują odczyn bardziej kwaśny, a inne np. obojętny lub zasadowy.

Jak zbadać pH gleby? Tu także jest kilka nieskomplikowanych metod:

1. Płyn Heliga – to dostępny w sklepach tester do sprawdzenia kwasowości gleby. Do produktu dołączony jest tabliczka z kolorystycznym oznakowaniem pH gleby. Pomiar polega na pobraniu gleby z działki ogrodowej umieszczeniu jej w okrągłym zagłębieniu kwasomierza, ugniecioną glebę pokrywamy płynem, odczekujemy ok. 3 min i przechylamy płytkę tak by płyn znad ziemi wpłynął do podłużnego kanalika by porównać jego barwę ze skalą odczytując wartość pH. Podobnie postępujemy przy pomiarze pH z wykorzystaniem papierka lakmusowego, który po zetknięciu z glebą zmienia kolor lakmusowy czerwony - do wykrywania odczynu zasadowego, lakmusowy niebieski - do wykrywania odczynu kwasowego oraz lakmusowy obojętny o barwie fioletowej do wykrywania zarówno odczynu kwasowego jak i zasadowego (w środowisku kwasowym zmienia barwę na czerwoną, a w środowisku zasadowym na niebieską).

płyn heliga

 

2. Metoda potencjometryczną - czyli przy użyciu mierników elektrycznych. W metodzie tej wystarczy albo przyłożyć końcówkę z czujnikiem do ziemi i odczytać wynik na wyświetlaczu lub też zmieszać niewielką ilość ziemi z wodą destylowaną, i w tak przygotowanej mieszance umieścić końcówkę miernika, a następnie odczytać wynik.

skala ph

3. Metoda obserwacji roślin samorodnych – w zależności od kwasowości gleby pojawiają się na niej rośliny, które znajdują do sprzyjające warunki, wystarczy tylko obserwować tę tendencję by określić pH gleby.

 

Na jakiej glebie, jakie rośliny samorodne, zwane też wskaźnikowymi, się pojawią:

- gleba kwaśna: skrzyp polny, wrzos zwyczajny, koniczyna polna, fiołek ptasi i trójbarwny, szczaw, przetacznik leśny, borówka i rumian polny;

- gleba zasadowa i obojętna: mak polny, babka zwyczajna i pokrzywa żegawka.

 

W drugiej części artykułu opiszę sposoby zmieniające strukturę gleby. Powiem, dlaczego tak ważna jest gruzełkowatość podłoża, utrzymanie wilgotności, zmianowania uprawy roślin a także nawożenia naturalnego, mineralnego i organicznego.

 


[1] http://pl.wikipedia.org/wiki/Odczyn_gleby

  • Tytuł: Dobra gleba - dobre plony cz. I
  • Autor:
  • Data: 29/07/2015
  • Tagi:
Top