Kalendarz biodynamiczny luty 2020
04/02/2020
Jakie altany narzędziowe wybrać?
18/02/2020

Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)

 

Chmiel kojarzony jest przede wszystkim z piwem, bo to on nadaje piwu charakterystycznego posmaku goryczki, choć głównym składnikiem piwa jest słód, głównie jęczmienny. Chmiel ma szersze zastosowanie dzięki cennym i docenianym od wieków właściwościom leczniczym. Doceniany jest też w kuchni, nadając potrawom charakterystycznego smaku i aromatu.

 

Chmiel zwyczajny

 

 

Foto z  „Klucz do oznaczenia polskich roślin  leczniczych i przemysłowych”  Leonidas Świejkowski, Wydawnictwo Polskiego Związku Zielarskiego, Kraków 1952r.

 

Co warto wiedzieć o chmielu:

 

Bylina:  dwupienna, pnącze z rodziny konopiowatych.
Kwiaty: żeńskie zebrane w kwiatostany przypominające szyszki, żółto-zielone, jajowate, zwisające, złożone z łusek zwiększających się w miarę dojrzewania. Na wewnętrznej stronie łusek znajdują się mikroskopijne, małe żółtawo-czerwonawe gruczoły nadające roślinie właściwego jej gorzkiego, żywicznego, miłego smaku.
Liście: długoogonkowe, naprzeciwległe, dłoniasto klapowane, grubo ząbkowane, n wierzchniej stronie bardzo szorstkie, od spodu gładkie. Przylistki parzyste, często zrosłe.
Łodyga: pnąca się, kanciasta, cienka, na kantach opatrzona włoskami zwróconymi do dołu.
Korzeń: silny, mocno rozgałęziony.
Okres kwitnienia:  od czerwca do sierpnia.
Owoce:  niby-szyszka, najpierw jasno-zielona, potem żółta, miękka i lekka.
Występowanie: olszynki, wikliny, zarośla, płoty przy ogrodach. Roślina uprawiana w Polsce głównie na Zamojszczyźnie.
Główni producenci światowi chmielu: Czechy, Słowacja, Niemcy i Wielka Brytania.

 

 

Szyszki chmielu

 

Szyszki chmielu zebrane w pogodne dni, suszy się w cieniu, aż do uzyskania zielono-żółtego odcienia. Z wysuszonych szyszek wykrusza się lupulinę, osobny od szyszek surowiec leczniczy.

 

 

Szyszki chmielowe zawierają do 20% żywic, głównie humulonu i lupulonu, które działają silnie bakteriobójczo i przeciwnowotworowo. Młode pędy chmielu są jadalne i mogą być namiastką szparagów, spożytkowuje się je także jak paszę dla zwierząt. Lupulinę stosuj się jako środek uspakajający i pobudzający apetyt. Chmiel stosować można do kąpieli, jako okłady i maści przy chorobach skóry, wrzodach, grzybicy, ropieniach i zapaleniach korzonków. Znany i ceniony w aromatoterapii jest olejek chmielowy. W medycynie ludowej napary i odwary chmielowe stosuje się przy nieżytach żołądka, zapaleniu nerek, chorobach śledziony, zaburzeniach przemiany materii i braku apetytu.

 

Uwaga!!!  – należy pamiętać, że chmiel jest rośliną trującą. Przedawkowanie lupuliny może być niebezpieczne, dlatego każde użyci preparatu z chmielu musi być przyjmowane zgodnie z zaleceniami lekarza.

 

Chmiel do domowej apteczki

 

Kilka sposobów zastosowania chmialu w leczeniu dolegliwości:

 

Przykładem zastosowania szyszek chmielowych jest mieszanka księdza Klimuszki na wyczerpanie nerwowe występujące u osób z zaburzeniem trawienia oraz na bezsenność i zawroty głowy. Ksiądz Klimuszko zaleca na te przypadłości odwar z mieszanki ziół do picia o składzie: szyszki chmielowe, koszyczki rumianku, liście melisy, ziele dziurawca, kwiaty wrzosu i lawendy lekarskiej, korzeń cykorii, lubczyka, kozłka lekarskiego i kwiatostanu głogu w równych proporcjach po 50 g zalanych dwiema szklankami letniej wody, następnie podgrzanym przez 10 minut (nie dopuszczamy do wrzenia). Odwar odstawiamy do naciągnięcia na 5 minut, przecedzamy. Zaleca się pić 2-3 razy dziennie po szklance, przed jedzeniem.

 

Płukanka do włosów z chmielu.  Wzmacnia włosy i  zapobiega ich wypadaniu.
Składniki: 50 g ususzonych szyszek chmielu, po 30 g rozdrobnionego korzenia łopianu, susz skrzypu polnego i kwitów rumianka oraz 50 g rozdrobnionego korzenia mydelnicy.
Sposób przygotowania i użycia: składniki zalać 0,5 l wody w rondlu i gotować przez ok. 30 min pod przykryciem. Odcedzić i przestudzić, dodać jeszcze 0,5 l ciepłej wody. Polewać skórę głowy i rozmasować. Po 10 min masowania spłukać ciepłą wodą.

 

Chmiel do zastosowań kulinarnych

 

Wiosenna sałatka z młodych pędów chmielu.
Składniki: spora garść wiosennych pędów chmielu, 2 główki sałaty liściastej, 1 pęczek cebuli szalotki, sól, pieprz czarny mielony, 1 łyżka octu winnego, 1 łyżka oliwy z oliwek lub oleju sojowego, odrobina cukru, 2 jaja kurze.
Sposób przygotowania:  pędy chmielu opłukać, obgotować przez 5 min., sałatę porozrywać na mniejsze kawałki, szalotkę drobno posiekać, ugotowane na twardo jaja  i drobno je posiekać, dodać sól, cukier i pieprz. Polać octem i oliwą. W misce lekko wymieszać składniki. Dobrze smakuje z grzankami z bułki wrocławskiej.

 

 

Młode pędy chmielu można przyrządzić jak szparagi, polane roztopionym masłem z tartą bułką smakują podobnie.
Warto spróbować. Smacznego !!!

 

Leszek Ciepielski
09.02.2020r.
Ewa
Ewa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *