Thursday 18, Jan 2018

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Pożyteczne owady cz.2 - Drapieżne biegacze i skorki

Drapieżne biegacze i skorki

W części pierwszej poświęconej pożytecznym owadom drapieżnym pisałem o biedronkach, zaciekłych wrogach mszyc. Nie mniej skutecznymi w walce z owadzimi szkodnikami naszych warzywników i sadów są przedstawiciele innej grupy chrząszczy - biegaczowate.

Na pewno podczas prac w ogrodzie nieraz spotkaliście owady z tej grupy. W Polsce żyje ok 500 gatunków tych chrząszczy, a na świecie liczba ta dochodzi nawet do 25 tys. Te drapieżne chrząszcze mają charakterystyczną budowę ciał.

biegaczowate

Są różnej wielkości, od 2 do 40 mm. Ciała ich są wydłużone, wypukłe, o owalnym zarysie. Większość ma ciemne ubarwienie, często z metalicznym połyskiem. Chitynowy pancerz ma podłużne wypustki. Mają trzy pary długich nóg przystosowanych do szybkiego biegania. Głowa zwieńczona jest długimi nitkowatymi lub szczecinkowatymi czułkami. W większości nie są one zdolne do latania. Larwy tych chrząszczy mają budowę owalną wydłużoną, ubarwioną od szarości poprzez brunatną do czarnej, wszystkie z refleksem. Drapieżne są zarówno osobniki dorosłe jaki larwy. Żerują głównie nocą, chowając się w dzień pod liśćmi, gałęziami i kamieniami. Przez nocny tryb aktywności nie są widoczne w naszych ogrodach za dnia.  Pożywieniem tych drapieżników są owady-szkodniki w różnych stadiach rozwoju, choć nie tylko bo zjadają także pożyteczne dżdżownice. Głównymi ich ofiarami są gąsienice motyli, mszyce, skoczki, ślimaki, stonka ziemniaczana, jaja oprzędzików i śmietek. Ich ofiarami mogą być też większe od nich owady. Do uśmiercenia dużych owadów używają enzymów, którymi obleją ofiarę. Enzymy powodują rozkład ciała ofiary po czym chrząszcz wypija z nich półpłynną substancję. W sytuacjach zagrożenia, np. wzięte do ręki, obronnie wtryskują enzym nawet na odległość do 1 m. Mniejsze owady i ich larwy biegaczowate ścigają a następnie pożerają za pomocą silnych żuwaczek.  W ciągu doby, te dzielne chrząszcze są w stanie zniszczyć nawet do 400 gąsienic.

Ważne: większość z owadów tego gatunku objętych jest ścisłą ochroną.

Wymienię kilka przedstawicieli tego gatunu żyjących w naszych ogrodach: tęcznik, tęcznik liszkarz, biegacz fioletowy, biegacz gładki. To bardzo potrzebne dla równowagi ekosystemu ogrodu owady. Jeżeli chcesz je zwabić i utrzymać w ogrodzie to na jego uboczu warto pozostawiać kupkę liści, nierówno rozsypane kamienie, łęty roślin. To będą ich dzienne kryjówki przed nocnym żerowaniem.

Skorek pospolity 

Skorek pospolity to pospolity i dobrze nam znany owad żyjący w naszych ogrodach. Skorek potocznie nazywany jest szczypawką, szczypawicą a niekiedy zausznikiem. Ten niewielki 1-1,5 cm skrzydlaty owad ma rudawobrunatną barwę. Ma dwie pary skrzydeł, przednie straciły walory lotne, a tylne rzadko używane są do latania.

skorek pospolity

Charakterystycznego wyglądu nadają skorkowi umieszczone na odwłoku szczypce. Wyglądają groźnie, skorek może nimi ugryźć ale nie są to groźne i bolesne ugryzienia. Skorki dobrze czują się w wilgotnych miejscach naszego ogrodu. Można je spotkać pod opadłymi liśćmi, zeschłymi łętami roślin i patykami, w korze drzew i piwniczkach naszych domków ogrodowych. Schronią się też w pozostawionych w ogrodzie wilgotnych szmatach. Przynosząc z ogrodu do domu warzywa i owoce często przynosimy i skorki. Nie trzeba ich niszczyć bo są, o czym nie każdy wie bardzo pożyteczne, choć zdarza się im ogryzanie pręcików i słupków kwiatów. Są drapieżnikami i ich pożywienie stanowią szkodniki warzywne i owocowe. Skorki są naturalnymi wrogami rybika cukrowego. Chętnie polują na mszyce i gąsienice oraz jaja i larwy innych owadów. Pożerają też inne słabe, chore i padłe owady. Skorki składają jaja po kamieniami lub w ziemi. Opiekują się nimi do czasu wylęgnięcia się larw. Przeobrażenie larw w dorosłe osobniki trwa najczęściej kilka tygodni. W eko ogrodach dla skorków przyczepia się do gałęzi specjalne schronienia. Są to najczęściej gliniane doniczki wypełnione wiórkami drewnianymi i zawieszane do góry dnem. Dobrym miejscem do ich zawieszenia będą gałęzie drzew owocowych, krzaki róż a także inne miejsca gdzie pasożytują mszyce. Doniczki można też ustawiać na ziemi w warzywniku np. w pobliżu kopru lub buraków ćwikłowych. Wiórki w doniczce dobrze jest co kilka dni zwilżyć wodą. Skorki chętnie zagnieżdżą się w takich miejscach. Da im to schronienie przed ptakami za dnia i będzie bazą wypadową do nocnych polowań na szkodniki.

Trzecią część cyklu o pożytecznych owadach drapieżnych poświęce bzykowatym i złotookim.

  • Tytuł: Pożyteczne owady cz.2 - Drapieżne biegacze i skorki
  • Autor:
  • Data: 23/11/2015
  • Tagi:
Top