Wednesday 22, Nov 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Szczaw zwyczajny i jego kuzyni

Wystarczy zasiać dwie rządki szczawiu w ogrodzie i będziesz miał zupę szczawiową od wczesnej wiosny do późnej jesieni a nawet wystarczy jeszcze na kilka słoiczków siekanego na zimę. To dzięki jedynemu w swoim rodzaju smakowi zupy szczawiowej uprawiamy tę roślinę w naszych ogrodach bo sałatki z niego są już mniej popularne.

szczaw zwyczajny

Szczaw to roślina wieloletnia odporna na mrozy. Siew szczawiu można wykonać od kwietnia do sierpnia. Nasiona wysiewamy na głębokość ok. 1 cm niezbyt gęsto. Najlepiej plonuje na jednym miejscu przez ok. 4 lata. Szczaw ma silne odrosty, co pozwala zbierać go kilkakrotnie od maja do października.

szczaw

Szczaw niezbierany wyrasta do ok. 1 m wydając bezużyteczne kulinarnie kwiatostany. Ta roślina z rodziny rdestowatych jest powszechna na wszystkich kontynentach rozsiewając się z kwiatostanów, w których są nasiona wyposażone w trzy skrzydełka. To roślina pospolita na naszych łąkach i tam zbierana uważana jest za bardziej aromatyczną od tej ogrodowej, dlatego polecam przy okazji spaceru po łące nazbierać szczawiu i ugotować z niego zupę – warto spróbować.

Szczaw ma wiele zastosowań i nadaje się nie tylko na zupę szczawiową. Przy tej niezwykle smacznej zupie trzeba pamiętać, że zawiera ona dużo kwasu szczawiowego, który można częściowo zneutralizować dodając do niej jajko lub śmietanę. Nie polecam tej zupy dla dzieci i osób z osteoporozą chorobami nerek, artretyzmem i reumatyzmem.

Przepis na zupę szczawiową przepisu Pani Aliny Gniewkowskiej (pisownia oryginalna).

Ugotować rosół ze skrawków wołowego mięsa lub tylko na wieprzowych kościach, zszumować, posolić, dodać różne włoszczyzny, parę ziarenek pieprzu, posolić do smaku 400 gr (1 funt) szczawiu obrać z łodyg, opłukać, wycisnąć i posiekać drobniutko. Dać na masło z odrobiną soli, by koloru nie straciły; kto chce, może dodać do tego 1 małą, drobniutko posiekaną cebulę. Gdy rosół gotów, zaprawić go 1 szklanką śmietany, rozbitej z łyżką mąki i raz zagotować z uduszonym, wylać do wazy, w której rozbić 1 lub więcej żółtek z łyżką zimnego smaku. Do tej zupy dodaje się jaja, na twardo gotowane i pokrajane w cząstki. Zamiast jaj można podać grzanki. [1]

zupa szczawiowa

Przepis na siekany szczaw na zimę.

Składniki – tak by wystarczyło na ok. 10 zup szczawiowych.

  1. 3 kg szczawiu ( 2 kg z ogrodu i 1 kg z łąki),
  2. sól do smaku ok. 5 łyżek,
  3. woda - 2 szklanki.

Sposób przygotowania:

  • szczaw przebrać (mogą być w nim ślimaki) i opłukać;
  • siekamy nożem na paski, w poprzek liści;
  • wrzucamy do wody i zagotowujemy mieszając;
  • po doprowadzeniu do wrzenia gotujemy jeszcze ok. 2 min, posolić;
  • gorący szczaw z wodą wlewamy do słoiczków – jedna esencjonalna zupa = 1 słoik po dżemie lub po małym majonezie;
  • odwrócone słoiki do góry dnem przykryć kocem – same się zawekują i gotowe.

Szczaw jest też rośliną leczniczą gdzie wykorzystywane są surowe lub suszone liście tej rośliny. Zaparzone w formie herbatki liście są pomocne przy dolegliwościach nerek i wątroby, przemywanie naparem pomaga przy leczeniu owrzodzeń, zranień i trudno gojących się zranień.

Jeszcze jedno ciekawe zastosowanie: liście szczawiu są pomocne przy wywabianiu plamy, rdzę i pleśń. Można nimi też czyścić metale kolorowe, szlachetne a także wiklinę.

siekany szczaw

 

Kuzyni szczawiu zwyczajnego.

Jest ich u nas kilka pospolicie występujących, niezauważalnych i uważanych za bezużyteczne chwasty.

Szczaw lancetowaty: nazwa pochodzi od liści o wydłużonym kształcie. Rośnie w wilgotnych miejscach łąk przy strumykach, staw i w rowach.

szczaw lancetowy

Szczaw kędzierzawy: tak się nazywa pewnie dzięki podłużnym i kędzierzowatym liściom. Lubi wilgotne miejsca. Można go spotkać na nieużytkach, polach i pastwiskach.

szczaw kędzierzawy

Szczaw tępolistny: nazwa pewnie od tego, że liście tej rośliny w odróżnieniu jej kuzynów są zaokrąglone. Rośnie na żyznych ciężkich glebach gliniastych. Spotkać go można w lasach, łąkach i ugorach.

szczaw tępolistny

Szczaw wodny: rośnie przy brzegu rzek i stawów. Wyrasta nawet do 2 m wysokości.

szczaw wodny

Szczaw gajowy: to nowość ostatnich lat o bardzo ciekawej kolorystyce liści. Roślina przyjmuje zwarte kępy o lancetowatych zielonych liściach z czerwonymi żyłkami. Młody szczaw gajowy można używać, jako dodatek do sałatek, jest on bogaty w żelazo i ma podobne walory smakowe i odżywcze jak szpinak zwyczajny. Delikatne, młode liście mogą być spożywane jak szpinak. Szczaw gajowego jest bardzo pylny i bardzo rozsiewa się po ogrodzie, ale dasz sobie z nim radę zostawiając tyle roślin ile potrzebujesz.

szczaw gajowy


[1] A. Gniewkowska „Współczesna kuchnia domowa” wyd. III. Nakładem SPK 1927 r. s. 26.

  • Tytuł: Szczaw zwyczajny i jego kuzyni
  • Autor:
  • Data: 03/07/2015
  • Tagi:
Top