Wednesday 13, Dec 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Schronienie dla zwierząt w ogrodzie

Pamiętajmy o zwierzętach

 

Człowiek to jedyne zwierzę, które się rumieni. I jedyne, które musi - Mark Twain.

Ogród jest tym miejscem, gdzie jest dużo zwierząt, wiele z nich to bardzo pożyteczne istoty, bez których trudno wyobrazić sobie tę przestrzeń naszego życia. Psy, koty, jeże, żaby i ropuchy, ptaki, jaszczurki, nietoperze, a nawet owady to świat fauny bliski człowiekowi. Część z nich ukrywa się przed naszym wzrokiem w kępach krzewów, żywopłocie czy w liściach i wychodzi na żerowanie dopiero nocą, ale są one stale przy nas i powinna to być stała więź dla ich i naszego dobra. Bez względu na to czy są to zwierzęta dzikie czy udomowione przywiązują się do miejsca gdzie mają pokarm, czują się bezpiecznie i mogą się rozmnażać.  Trzeba starać się stworzyć im te warunki, bo są tego warte i pewnie jest coś w powiedzeniu, że gdyby było możliwe skrzyżowanie człowieka z psem to więcej by na tym skorzystał człowiek, a nie pies. W tym artykule zajmę się tylko jednym z aspektów opieki nad zwierzętami, a mianowicie - jakie schronienie będzie najodpowiedniejsze dla każdego z nich?

Pies

Najbliżej człowieka jest pies i trudno uwierzyć, ale jest już z nami od 15 000 lat [1] to dłużej od jakiegokolwiek innego zwierzęcia domowego. Pies jest przy naszym domu i w ogrodzie, pilnując go, musi mieć odpowiednie warunki, regulują to przepisy prawa:

Art. 9. 1. „Kto utrzymuje zwierzę domowe, ma obowiązek zapewnić mu pomieszczenie chroniące je przed zimnem, upałami i opadami atmosferycznymi, z dostępem do światła dziennego, umożliwiające swobodną zmianę pozycji ciała, odpowiednią karmę i stały dostęp do wody.”

Art. 9. 2. „Zabrania się trzymania zwierząt domowych na uwięzi w sposób stały dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub powodujący u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości niezbędnego ruchu. Długość uwięzi nie może być krótsza niż 3 m.”[2]

Najlepszym rozwiązaniem dla pieska będzie wybieg, koniecznie z budą, w której może się schronić w razie niepogody. Jest to też wygodne rozwiązanie na czas wizyty osób z zewnątrz i dobra ochrona roślin ogrodowych przed ich niszczeniem. Wielkość wybiegu zależy od możliwości ogrodu i wielkości pieska a także i od tego, ile czasu będzie w nim spędzał. Nawierzchnia w takim wybiegu musi być sucha, a przy budzie powinien znajdować się zacieniony podest z desek. Polecam budę z przedsionkiem zbudowanej z drewnianych listew łączonych na pióro i wpust, ocieplonej styropianem i obitej płytą pilśniową.

buda dla psa

Kot

Z kotem w ogrodzie jest trudniej niż psem, chodzi swoimi drogami, zaznacza teren, zagrzebuje w ziemi swoje odchody, poluje nie tylko na myszy i nornice, ale też, co najgorsze i na ptaki. Koty, jeżeli nie są trzymane w domu nie potrzebują jakiegoś szczególnego lokum. Wystarczy, że zostawimy im otwarte okienko do piwnicy lub na poddasze i to im wystarczy. Sposobem na utrudnienie im polowania na ptaki będzie zawieszenie na ich obróżce dzwoneczka, który będzie alarmował ptaki o jego zakusach. Kotom zimą w ogródkach działkowych jest bardzo trudno, bo brakuje im pożywienia i trzeba je dokarmiać.

Jeż

Jeż to bardzo pożądany zwierzak w naszym ogrodzie, żywi się ślimakami i owadami, a także drobnymi gryzoniami. Jeż pojawi się w naszym ogrodzie, jeżeli go do tego zachęcimy i będziemy w ustronnym zakątku ogrodu składować zgrabione liście, gałęzie z drzew a najlepiej jesienią postawić mu przy kompostowniku budkę do zimowania o prostej konstrukcji z drewna w kształcie zamkniętej skrzynki i prowadzącym do niej korytarzem o długości ok. 1m, przez który jeż wejdzie do niej. Tak przygotowaną budkę przysypać trzeba grubą warstwą liści, bliskość kompostu zapewni mu ciepło, kiedy niskie temperatury spowodują, że zwolniona zostanie jego przemiana materii, spadnie temperatura ciała i jeż przejdzie w stan letargu, w którym pozostanie aż do wiosny.

domek dla jeża

Ropucha i żaba

Ropucha życie wiedzie na lądzie żywiąc się owadami i ich larwami, ślimakami, niewielkimi gryzoniami i jaszczurkami. Zimuje w ziemi wpadając w stan odrętwienia, dlatego pozostawmy pod krzewami i przy płotach w trudniej dostępnych miejscach ogrodu niewielkie sterty kamieni, kłody drzew, to pod nie wejdzie przed zimą ropucha. Żaby odżywiają się ślimakami, małymi rybami, mrówkami, dżdżownicami, chrząszczami, komarami i pajęczakami. Żaby brunatne i zielone zimują na obrzeżach stawów i oczek wodnych gdzie dobrze jest ułożyć kamienie, pod którymi zagrzebując się w ziemi i mule przetrwają te bardzo pożyteczne zwierzęta.

Ptaki

Ptaki to najwięksi sprzymierzeńcy ogrodnika w walce z owadami i ślimakami. Warto więc dokarmiać je zimą, a wiosną powiesić skrzynki lęgowe. Dobrze w sąsiedztwie ludzi czują się wróble, rudziki, sikory bogatki, mazurki, pleszki, muchołówki, jemiołuszka, pliszki siwe oraz szpaki. Wśród drzew, w miejscach oddalonych od domu, mogą zagnieździć się kowaliki, a w pobliżu lasu sosnowego także sikory sosnówki lub czubatki. Pamiętajmy, że większość ptaków potrzebuje rewiru o promieniu, co najmniej 30 m. Tylko wróble z zasady gnieżdżą się w koloniach, a szpakom i mazurkom sąsiedztwo osobników własnego gatunku nie przeszkadza. Nie wieszajmy więc kilku skrzynek lęgowych na jednym drzewie. Budki lęgowe dobrze też sprawdzają się powieszone w gęstych żywopłotach. Budka lęgowa dla ptaków to prosta drewniana konstrukcja, w której ważnym jest by daszek opadał w stronę boku z otworem wlotowym i nie potrzebny jest w niej często umieszczany patyczek u dołu tego otworu. Od wielkości otworu wlotowego i wielkości budki zależeć będzie, jaki ptak się w niej zasiedli.

budka dla ptaków

 

Nietoperz

Nietoperz pełni tę rolę w ogrodzie, co ptaki za dnia, zjada owady w locie i jest największym wrogiem komarów i ciem. Żeby mieć nietoperze nie wolno w ogrodzie stosować środków chemicznych. Naturalnym środowiskiem gniazdowania tych ssaków są strych, poddasza i ciepłe piwniczki. Można dla nich zrobić specjalne drewniane budki z otworem od dołu, ale też można wykonać bardzo prostą konstrukcję zwaną deską nietoperzową, do czego bierzemy deskę o szerokości przynajmniej 20 cm o dowolnej długości i przybijamy poziomo do południowej ściany budynku. Deska musi lekko odstawać u dołu od ściany, wystarczy 3-4 cm szparka. Dobrze jest taką deskę pomalować ciemną farbą, żeby nagrzewały ją promienie słońca.

Pożyteczne owady

Większość roślin w naszym kraju jest owadopylna, głównym zapylaczem kwitnących sadów jest pszczoła miodna, jej udział w zapylaniu drzew owocowych wynosi od 80-90%. Od kilku lat obserwowane jest masowe wymieranie pszczół, a główną przyczyną tego stanu rzeczy jest niewłaściwe stosowanie środków chemicznych w rolnictwie, pasożyty, choroby bakteryjne, a także problemy genetyczne. Pszczoła jest udomowiona, ale hodowanie jej w ogrodzie wymaga wielkiej wiedzy i uwarunkowane jest wieloma ograniczeniami i często dochodzi do sporów i procesów z powodu niewłaściwej lokalizacji pasiek. Ogrodnik by uchronić pszczoły musi rozważnie stosować środki chemiczne i zadbać o inne owady zapylające takie jak trzmiel ziemny i dzikie pszczoły takie jak pszczoły samotnice, lepiarka wiosenna czy murarka ogrodowa. Trzmiel zakłada gniazda w ziemi, można prostym sposobem zachęcić go by zawitał i w naszym ogrodzie. Można to zrobić przysypując ziemią ułożone do góry dnem uszkodzone ceramiczne doniczki o pojemności ok. 2l tak by otwór do doniczki znajdował się ponad jej powierzchnią. Przed zakopaniem do doniczki należy włożyć suchy mech, trawę i drobne gałązki. W sprzedaży są też gotowe budki drewniane do ustawiania na ziemi. Hitem ostatnich lat są domki dla owadów, w których mogą zagnieździć się dzikie pszczoły. Zagnieżdżą się one w rurkach bambusa, trzciny, łodygach malin, czarnego bzu, forsycji przemieszanych z suchą słomą, mchem czy trawą powiązanych w wiązki i obudowanych deseczkami z dwuspadowym dachem, można do tych wiązek dodać np. cegłę dziurawkę. Tak zbudowane konstrukcje porozstawiane w różnych częściach ogrodu zwabią te pożyteczne owady.

domek dla owadów

 


[1] http://pl.wikipedia.org/wiki/Domestykacja_zwierząt.

[2] Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie Dz. U. 1997 nr 111 poz. 724.

Źródło zdjęcia: https://flic.kr/p/4rfz6j

Top