Wednesday 13, Dec 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Jeszcze raz o tym czym się różni cukinia od kabaczka

Jakiś czas temu napisałem o kabaczku i cukinii. Zastanawiałem się, czy to ta sama roślina czy regionalizm językowy. Parę dni temu jeszcze raz  opublikowałem jeszcze raz tę samą treść. Pewnie dlatego, że za pierwszym razem miałem wiele reakcji z strony tych którzy przeglądają to co piszę na facebooku. 

Wtedy zamieściłem tę fotografię i napisałem tak:

Kabaczek a cukinia

Według źródeł, do jakich miałem dostęp wynika, że jest to to samo, a nazwa cukinia lub kabaczek jest regionalizmem podobnie jak to ma miejsce z ziemniakiem, kartoflem czy pyrą. Niektórzy cukinię uważają za formę kabaczka. Kabaczek natomiast bywa też nazywany – dynią zwyczajną. Ja na swój użytek używam obydwu nazw i kabaczkiem nazywam roślinę wydającą jasnozielone bardziej zaokrąglone owoce, a cukinia dla mnie jest bardziej podłużna w kolorach ciemnozielonym, ciemnozielonym z jaśniejszymi podłużnymi pasami i żółtą. Dla jasności, skoro nie ma różnicy, dalej będę pisał o tej roślinie – cukinia.

Cukinia ma bogate wartości odżywcze, zawiera duże ilości cukrów, karotenu i witamin A, C, B1 i PP i co ważne nie kumuluje ona w sobie metali ciężkich. Zalety smakowe cukinii sprawiają, że jest ona bardzo popularną rośliną w krajach basenu Morza Śródziemnego. Przyrządza się z niej zupy, sałatki, desery, napoje i marynaty. Doskonale nadaje się do grillowania. Najlepsze są młode owoce cukinii długości od 10 do 25 cm. Dłuższe są też smaczne, ale mają twardą skórkę, którą trzeba obrać.

Ta chętnie uprawiana przez działkowców roślina przywędrowała do nas na początku XIX w. i nie od razu stała się popularna w naszej kuchni. „Współczesna kuchnia domowa” autorstwa Pani Aliny Gniewkowskiej z 1907 r. nie podaje wśród swoich przepisów dania z cukinii. Współcześnie to popularna i chętnie uprawiana roślina w naszych ogrodach. Uprawa nie jest skomplikowana, choć cukinia ma swoje wymagania. Przede wszystkim to roślina wrażliwa na chłód i należy wysiewać ją dopiero po zimnej Zośce (15.05). Można też użyć wcześniej przygotowaną rozsadę, ale najlepiej wysiać ją w gniazdach po 3-4 nasiona w odstępach ok. 80 cm. Rośliny cukinii lubią miejsca słoneczne z żyzną utrzymującą wodę glebą. Jeżeli macie kompostownik to można na jego pryzmie posadzić kilka nasion. Z takiego siewu będziemy mieli szybciej dorodne cukinie, a do tego kompostownik zyska na estetyce.

Podstawowymi zabiegami pielęgnacyjnymi są podlewanie, odchwaszczanie połączone z płytkim spulchnianiem gleby, obcinanie w końcu sierpnia wierzchołków pędów. Ten ostatni zabieg spowoduje zahamowanie wzrostu rośliny i przyspieszy dojrzewanie owoców. By uzyskać dobre plony trzeba też zwalczać choroby i szkodniki, jakie atakują cukinię. Szczególnie niebezpieczny jest parch dyniowatych, choroba występująca przede wszystkim przy wysokiej wilgotności i wysokich temperaturach. Porażone tą chorobą owoce są mniejsze, zniekształcone i łatwo gniją. W tych samych warunkach rośliny mogą być zaatakowane przez plamistość zgorzelową i mączniaka właściwego. W początkowej fazie tych chorób należy przeprowadzać opryski preparatami grzybobójczymi. Cukinię może zaatakować mszyca lub przędziorki. W przypadku pojawienia się ich na roślinach koniecznym jest wykonanie oprysków preparatami owado lub przędziorkobójczymi. Przy stosowania tych preparatów trzeba przestrzegać okresu karencji.

Cukinia to bardzo plenna roślina i zbiory jej prowadzi się przez całe lato. Jadalne są także kwiaty tej rośliny, które w wielu krajach są towarem handlowym. U nas nie spotkałem miejsca gdzie można je kupić, ale na swój użytek można je zebrać w swoim ogrodzie.

Po powtórnej publikacji dostałem dwie cenne wypowiedzi, które zaburzyły moje zdanie w tej sprawie. Moje drogie czytelniczki uważają, tak ja to odczytuję że wszystko to są kabaczki. 

Ogrodniczka Kasia B.

Kabaczek (Cucurbita pepo convar. giromontiina Greb cukinia) – odmiana dyni zwyczajnej. Odmianę wyselekcjonowano we Włoszech i stąd pierwotna nazwa „cukinia” od włoskiego zucchina [dzukˈkiːna] (tj. mała dynia). Na południowym wschodzie Polski popularność zdobyła nazwa kabaczek. W Polsce roślina jest uprawiana i znana pod obiema nazwami. Ponieważ uprawiane formy mogą różnić się znacznie, więc zależnie od nazwy pod jaką je otrzymano do uprawy, traktowane są nawet jako odrębne gatunki. 

Offgrodniczka

Oto jest pytanie! Odpowiedź brzmi: i tak i nie. Jest to ten sam gatunek rośliny - dynia zwyczajna (Cucurbita pepo), ale rożne odmiany botaniczne. Odmianą botaniczną dyni zwyczajnej jest też patison.
Choć różnice pomiędzy kabaczkiem a cukinią nie są wyraźne, w uproszeniu można powiedzieć że: kabaczek jest zwykle jasnozielony, owoce są węższe od strony szypułki (powiedzmy że mają kształt maczugi) i tradycyjnie je się owoce wyrośnięte. Zatem na zdjęciu po lewej mamy klasycznego kabaczka.
Cukinie pojawiły się później. Owoce mają większą paletę kolorów i są wydłużone. Przy prawidłowej uprawie nie mają maczugowatego kształtu. Co do zasady owoce jemy kiedy są niewyrośnięte i mają miękką skórkę, czyli gdy mają 20-25 cm.  
Oczywiście nawet w obrębie jednej odmiany botanicznej mogą występować duże różnice w kształcie i kolorze owoców. Natomiast gdybym musiała coś wybrać, to obstawiałabym, że na zdjęciu po prawej też jest kabaczek.

Co zatem z tym fantem zrobić? Czy istnieje w ogóle taka roślina jak cukinia? Co o tym myślisz? Może macie dostęp do źródła które definitywnie rozstrzyga tę zagadkę?

Top