Monday 11, Dec 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Mniszek lekarski jako surowiec medyczny. Zastosowanie.

Mniszek lekarski (mlecz, dmuchawiec)

Mniszek lekarski to miododajna bylina z sokiem mlecznym, z kłączem przechodzącym w długi, mocny korzeń palowy.  Nazywany jest też mniszkiem pospolitym, mleczem, mleczajem, dmuchawcem, a także męską stałością. Nazwa mniszek wzięła się od tego, że słupek kwiatostanu po utraceniu puchu przypomina ogoloną głowę mnicha. Nazwa mlecz i mleczaj wzięła się od wydzielania mleczka. Dmuchawcem nazywa się go ze względu na rozpylanie przekwitłych kwiatostanów przez wiatr. Najbardziej zagadkowa jest nazwa męska stałość. Wg wierzeń ludowych kobiety zbierały kwiaty mniszka by nie robili tego mężczyźni, bo wywar z kwiatów, podobno wzmaga ochotę na figle, niekoniecznie małżeńskie. Prawda to czy nie, trudno dociec.

mlecz

Rośnie na łąkach, trawnikach, w przydrożnych rowach, a także w naszych ogrodach, gdzie uważany jest za uciążliwy i trudny do wytępienia chwast. Wiosną roślina wytwarza rozłożysty układ liści z kwiatostanem zakończonym koszyczkiem.

dmuchawiec

Kwiaty ma jaskrawożółte, które przekwitając przekształcają się w kulisty, puchowy, biały owocostan. Owocostan rozlatuje się w podmuchach wiatru siejąc nasiona na znaczne odległości.

Mlecz jako surowiec medyczny

Surowcem medycznym jest korzeń i ziele. Sok mleczny, znajdujący się w całej roślinie zawiera taraksacynę, olejki lotne, cukry, związki kauczukowe i garbniki. W korzeniu jest dużo inuliny.

Zbiór korzeni wykonujemy tylko wiosną i co ważne tylko, z roślin dzikich rosnących z dala od dróg i zakładów przemysłowych.

Korzenie muszą mieć ok. 2 cm przekroju i kolor szarobrunatny. Suszyć je można w suszarni  w temperaturze ok. 50oC lub rozłożone w zacienionym, przewiewnym miejscu.

mniszek

Zastosowanie

Korzenie mniszka lekarskiego w zielarstwie mają działanie ogólnie związane z przemianą materii w organizmie. Goryczka rośliny wzmaga łaknienie. Można stosować go w postaci odwarów przy zaburzeniach przewodu pokarmowego, przy problemach z trawieniem i wzdęciach. Będzie pomocnym w leczeniu schorzeń dróg żółciowych, przy kamienicy żółciowej, niedostatku żółci i problemach z pęcherzykiem żółciowym.

Z młodych liści można sporządzić wiosenne sałatki. Sałatka jet u nas mało popularna a we Francji i Niemczech od lat znana i ceniona jako „kuracja wiosenna”.

Sałatka z liści mniszka lekarskiego. 

Składniki: 10 dkg młodych liści mniszka, 1 ogórek zielony, 1 pomidor, 2 jaja na twardo, 3-4 szalotki, sól,  pieprz i sos winegret.

Sposób przyrządzenia: liście mniszka pozbawić zgrubień i oczyścić. Jajka przeciąć na ćwiartki, pomidora, ogórka i cebulkę drobno posiekać. Połącz wszystkie składniki, przyprawić i zalać sosem.

Odwar z korzenia mniszka lekarskiego.

Sposób przyrządzenia: wysuszone i rozdrobnione korzenie zalać 4 szklankami przegotowanej, wystudzonej wody. Gotować ok. 30 min, po czym odcedzić. Pić dwa razy dziennie po ¾ szklanki odwaru.

Nalewka z wiosennego ziela mniszka.

Sposób przyrządzenia: 2 kg młodych liści mniszka utrzeć na miazgę, z miazgi wycisnąć sok. Do soku dolać 250 g spirytusu. Odstawić na tydzień. Pić 2 razy dziennie po łyżce stołowej dodawanej do wystudzonej herbaty z cytryną.

Są i inne sposoby na mniszka lekarskiego. Z młodych kwiatów mniszka, wzorem kwiatów cukinii można wykonać smaczną przekąskę. Trzeba obtoczyć żółte kwiatki w cieście naleśnikowym i usmażyć. Kolejny przykład wykorzystania mniszka mamy w Niemczech. Z wysuszonych i zmielonych korzeni sporządza się tam napój przypominający smakiem kawę.

Syrop z mniszka lekarskiego

Skoro jest to roślina miododajna, to można z jej kwiatów sporządzić doskonały syrop – dodatek do herbaty, kawy lub ziółek.

Sposób przyrządzenia syropu: zebrać dużo kwiatów (im więcej tym lepiej), przepłukać kwiaty letnią wodą. Włożyć do garnka i zalać wodą tak by zostały nią przykryte. Gotować pod przykryciem przez ok. 40 min. Po wystudzeniu odcedzić kwiaty. Na każdy litr otrzymanego syropu dać 1 kg cukru i ponownie zagotować. Gorący syrop zlać do słoików lub butelek.

syrop mniszek lekarski

Mniszek lekarski mimo swoich właściwości leczniczych jest jednak chwastem. Jednym przeszkadza na trawniku, inny tym bardziej eko nie przeszkadza. Ta roślina za sprawą swojej „pylności” i głęboko krzewiącym się korzeniom jest trudna do wyeliminowani z trawnika. Najlepszym ekologicznym sposobem pozbycia się jego jest głębokie wykopanie korzenia za pomocą takiego oto prostego narzędzia:

wyrywanie korzeni narzedzie

  • Tytuł: Mniszek lekarski jako surowiec medyczny. Zastosowanie.
  • Autor:
  • Data: 05/02/2016
  • Tagi:
Top