Wednesday 22, Nov 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Koper ogrodowy, koper włoski i barszcz Sosnowskiego

Koper ogrodowy, koper włoski (fenkuł włoski), barszcz Sosnowskiego.

Koper ogrodowy

...to jednoroczne pospolite w naszych ogrodach zioło z rodziny baldaszkowatych często rozsiewające się z kompostem.

koper ogrodowy

Koper ogrodowy to roślina znana już przez Egipcjan a u nas współcześnie jest nieodzownym dodatkiem do ryb, sałatek, zup a przede wszystkim do kiszenia ogórków. W starożytności i średniowieczu koper ogrodowy był rośliną przyprawową i leczniczą, uważano, że jest on skutecznym lekarstwem na ból głowy. Koper uprawia się dla ziela i owoców. Łodygi i liście zawierają szereg witamin w tym C, B1, B2, PP, P, duże ilości soli potasu, wapnia, fosforu, żelaza i innych związków.

koperekkoper

Owoce kopru dzięki zawartych w nich olejkach eterycznych używane są w piekarnictwie, cukiernictwie, przemyśle spirytusowym i perfumeryjnym, stanowią dodatek aromatyzujący do herbat, octu, pieczywa i marynat. W codziennym użyciu nasiona stosuje się przy bólach żołądka, mają one też działanie pobudzające i przeczyszczające. Koper ogrodowy można siać od wczesnej wiosny do jesieni, ten późno siany przydatny jest do mrożenia i nie atakują go wtedy mszyce.

koper w ogrodzie

W swoim ogrodzie nie wydzielam specjalnego zagonu na koper a sieje go mieszając jego nasiona np. z nasionami marchwi, pietruszki czy chociażby z buraczkami. Tak posiany koper dodaje uroku ogrodowi.

Dla przesądnych mam jeszcze propozycję: powieście wiązkę kopru nad drzwiami uchroni Cię to od czarownic wink

Polecam też zupę koperkową wg starego przepisu.

Zupa koperkowa wg przepisu z 1927 r. Aliny Gniewkowskiej

gniewkowska kuchnia domowazupa koperkowa

Sposób przygotowania: rosół z kostek i żyłek, lub jeżeli się chce mieć sztukę mięsa na obiad, to wziąć krzyżową z kwiatkiem, spodnią krzyżową lub od ogona, lecz wtedy kłaść mięso na wrzącą wodę, zszumować, posolić do smaku i włożyć różnej włoszczyzny. W wazie utrzeć posiekany koper z odrobiną soli, by puścił sok, dać jedno lub dwa żółtka, rozbić to ze szklanką śmietany i zalać przecedzonym rosołem. Oddzielnie ugotować średni włoski makaron, dać do wazy i zalać rosołem[1]. Smacznego smiley

Koper włoski (fenkuł włoski)

To dwuletnia lub wieloletnia rodzina z basenu Morza Śródziemnego podobnie jak koper ogrodowy z rodziny baldaszkowatych. Od kilku lat stał się popularny i uprawiany w naszych ogrodach.

koper włoski

Pochodzenie z cieplejszego niż nas powoduje to, że nie wysiewamy go bezpośrednio do gruntu a do doniczek by uchronić rośliny w pierwszej fazie wzrostu przed wiosennymi chłodami, ślimakami i mszycami. Sadzonki sadzimy do gruntu po „zimnych ogrodnikach” i zapewniamy roślinom stałe zasilnie w wodę. Fenkuł ma jadalne młode pędy, liście, łodygi, korzenie i owoce.

fenkuł włoskiwłoski koper

Koper włoski dzięki swoim właściwościom ma wielorakie zastosowanie. Stanowi przyprawę do marynat i konserw, używa się go do aromatyzowania herbat, likierów, win i wyrobów cukierniczych. Olejki eteryczne zawarte w owocach używane są w perfumerii i farmacji. Owoce kopru włoskiego stosowane są przy wzdęciach, kamienicy żółciowej i moczowej a także, jako środek wykrztuśny i przeciwskurczowy. Zbory wykonuje się dwukrotnie w sezonie, pierwszy zbiór stanowią baldachy z dojrzałymi owocami a później wycina się całe rośliny.

koperek włoski

Z kopru włoskiego można wykonać nieskomplikowaną sałatkę dla amatorów zielenizny.

Sałatka z kopru włoskiego.

Składniki:

2 bulwy kopru, 3 kwaskowate jabłka, 1 pomarańcza, 10 rzodkiewek, 4 szalotki, 1 cytryna, olej, sól, cukier i biały pieprz.

Sposób przygotowania:

Bulwy drobno posiekać, jabłka obrać i posiekać w kostkę, pomarańczę podzielić na cząstki i przekroić na pół, szalotki i rzodkiewki pokroić w talarki, zmieszać składniki wycisnąć sok z cytryny i doprawić do smaku.

Barszcz Sosnowskiego

To czarny charakter, a jego obecność w towarzystwie kopru ogrodowego i fenkułu mogę wytłumaczyć tym, że wszystkie te rośliny mają podobny wygląd i należą do tej samej rodziny - baldaszkowatych.

barszcz sosnowskiego

Do Polski sprowadzono go w końcu lat 50 XX wieku, jako „cudowną” roślinę na paszę dla zwierząt. Niestety do cudu nie doszło i dzisiaj tam gdzie występuje barszcz Sosnowskiego jest problem z pozbyciem się tej rośliny, bo jest ona bardzo inwazyjna i trudna do zwalczania, obecnie w Polsce objęta jest zakazem rozmnażania, hodowli i sprzedaży.

Sok i wydzielina włosków gruczołowych zawierają furanokumaryny stanowiące zagrożenie dla zdrowia ludzi. Związki te przy kontakcie ciała ludzkiego z rośliną, szczególnie latem w słoneczne dni, powodują bolesne oparzenia skóry nawet II i III stopnia.


[1] A. Gniewkowska „Współczesna kuchnia domowa” wyd. III.

Top