Thursday 14, Dec 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Jałowiec pospolity

Jałowiec pospolity

Jałowiec pospolity  - krzew o wysokości ok. 4 m, rzadziej drzewo osiągające nawet 12 m z  rodziny cyprysowatych. Nazwa jego pochodzi od tego, że rośnie na glebach jałowych i zakwaszonych. Często stanowi poszycie lasów iglastych ale rośnie też na terenach odkrytych, nieużytkach i pastwiskach. Lubiany i często sadzony w ogrodach. Wyróżni się pięknym, smukłym, kolumnowym kształtem. Jałowiec najlepiej sadzić jesienią na słonecznym stanowisku. Nie ma wielkich wymagań i dobrze będzie czuł się zarówno na glebach piaszczystych i gliniastych.

jałowiec pospolity

Najczęściej jałowiec pospolity przyjmuje formę wzniesioną, rzadziej ścielącą się, płożącą. Jest to krzew dwupienny, wiatropylny o łuszczącej się szarobrunatnej korowinie i sinozielonych, ostrych, zimozielonych, kujących szpilkach. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Występuje w całej Europie w północnej Afryce, Bliskim Wschodzie, Azji Środkowej i Ameryce Północnej. W Polsce występuje wszędzie oprócz części południowo-wschodniej. Najczęściej spotkać go można w borach sosnowych i nieużytkach. Właściwości krzewu jałowca znane już były w starożytnym Rzymie, gdzie sporządzano z niego moczopędne wino. Starożytni Egipcjanie używali go do balsamowania zwłok. W średniowieczu uważany był wręcz za panaceum na wiele dolegliwości. Stosowano go jako uniwersalny środek: moczopędny, napotny, wzmacniający, czyszczący krew i regulujący pracę żołądka, przeciw podagrze, na astmę i przy nieżytach dróg oddechowych. We wschodnich świątyniach nadal stosowany jest jako kadzidło. Z jałowcem wiąże się wiele zabobonów i wierzeń ludowych. Okadzano nim zwierzęta przed pierwszym wiosennym popasem. Miało to uchronić je przed chorobami i urokami. Dymem z jałowca odpędzano morowe powietrze i żuto jego owoce, by uchronić się przed zarazą.

owoce jałowca pospolitego

Owoce jałowca - zbiór i składniki

Surowcem zielarskim są granatowoczarne owoce w formie szyszkojagody, które są po zawiązaniu zielone i dojrzewają dopiero na następną jesień. Owoce są bardzo aromatyczne o smaku cierpko-słodkim z nutą żywiczności.

szyszkojagody

Zbioru szyszkojagód dokonuje się jesienią, po przymrozkach, lub zimą (od października do marca). Pod krzewami rozkłada się plandekę na którą strząsa się dojrzałe owoce. Zebrane owoce suszy się cienką warstwą w zacienionym miejscu. Dopuszczalne jest suszenie w temperaturze do 35 st C. Suszenie w wyższych temperaturach powoduje utratę substancji żywicznych i olejków eterycznych. Dobrze wysuszone owoce zachowają barwę, mają silny balsamiczny zapach. Roztarte mają słodko-gorzkawy, cierpki smak.

szyszkojagody jałowca

Składniki zawarte w owocach jałowca. Owoce zawierają olejki lotne (terpineol, pinen, sabinen), cukry (glukozę i fruktozę), związki żywicowe, kwasy organiczne, garbniki i flawonoidy. Służą do wyrobu piwa i wódki jałowcówki (ginu). Stanowią przyprawę do mięs a także konserwant i dodatek do kiszenia warzyw. W dymie jałowcowym wędzi się wiele gatunków mięs i wędlin.

Drewno jałowca pospolitego

Drewno jałowca pospolitego jest bardzo cenione, ma czerwonawą barwę i jest miękkie. Dobrze poddaje się obróbce tokarskiej i stolarskiej. To z niego wyrabiane są fajki a dawniej popularnym było wyrabianie z niego maselnic.

Kilka przykładów zastosowania jałowca w ziołolecznictwie.

Współcześnie szyszkojagody jałowca pospolitego stosowane są jako środek moczopędny, zwiększający filtrację nerek, szczególnie przy ich obrzękach. Służą do złagodzenia zapalenia pęcherza i infekcji dróg moczowych. Stosowane są też przy chorobach płuc. Nie powinno się ich stosować podczas ciąży i dłużej niż 1,5 miesiąca, by nie porazić błony śluzowej.

Odwar do stosowania wewnętrznego przy problemach moczowych

Łyżkę owoców jałowca zalać szklanką wody o temperaturze pokojowej. Gotować, mieszając prze ½ godziny nie dopuścić do wrzenia. Przecedzić. Pić 3 razy dziennie po łyżce odwaru przez 1,5 miesiąca. Potem odstawić.

Kąpiele przy problemach z reumatyzmem i wypryskami skórnymi

Do wody w wannie o temperaturze ok. 35 st.C wlać płyn otrzymany przez przegotowanie 3 kg młodych gałęzi jałowca z owocami. Moczyć się ok. 30 min. Powtarzać kąpiel co 3-4 dni przez miesiąc.

owoce jałowca

Wino jałowcowe na problemy moczowe

Utłuc w moździerzu 80 dkg owoców, zalać 1,5 l czerwonego wytrawnego wina i doprowadzić do wrzenia. Zlać do słoja i mieszać zawartość przez 3 dni. Odcedzić. Pić codziennie rano na czczo ½ szklanki.

Syrop jałowcowy

2 kg świeżych owoców rozgnieść tak by nie uszkodzić pestki. Włożyć do garnka i zalać wodą tak by owoce zostały nią zakryte. Gotować ok. 1 godziny. Przecedzić i odcisnąć miazgę. Dodać cukru do smaku i smażyć w rondlu aż do uzyskania konsystencji płynnego miodu. Do ½ szklanki letniej wody dodawać 1 łyżkę syropu. Pić po kolacji przez 1,5 miesiąca.

Top