Saturday 20, Jan 2018

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Czy „huba brzozowa” leczy raka, a łyżka dziegciu w miodzie to coś złego? Drzewa obok nas – BRZOZA.

BRZOZA

Brzoza wyróżnia się wśród naszych polskich drzew białym kolorem kory, choć w obrębie gatunku są też brzozy o odcieniu żółtawym, ciemnowiśniowym lub czarnym. Brzoza to drzew strefy umiarkowanej Europy, Azji i Ameryki Północnej. Ilość gatunków brzozy jest trudna do oszacowania. W jednych źródłach określa się, że jest tych gatunków od 30 do 60 a i inne mówią nawet o 100. U nas najczęściej występującymi gatunkami jest brzoza karłowata, brodawkowata, niska, ojcowska, Szafera i omszona.

las brzozowy

Brzozy to smukłe drzewa dorastające w zależności od gatunku do 20-30 m. Brzoza występuje w naszych lasach liściastych, ale także w sosnowych borach bagiennych, na torfowiskach i nad brzegiem rzek i innych siedliskach najczęściej wilgotnych. Najbardziej rozpowszechnionymi odmianami są brzoza omszona i brzoza brodawkowata, które często krzyżują się ze sobą. Oba te gatunki są u nas pospolite.

Brzoza omszona dorasta do 20 m, na pniu ma białą, gładką korę. Młode gałązki są omszone. Liście są jajowate, ogonek krótki od spodu owłosiony. Kwiaty żeńskie i męskie skupione są w kwiatostany. Z kotków żeńskich po przekwitnięciu rozrastają się w owocostany, które w końcu sierpnia rozsypują się a owoce, ok. 2 mm orzeszki opadają na ziemię.

kwiat brzozy

Brzoza brodawkowata dorasta do 30 m. Kora tej brzozy jest najpierw brązowa a później biała i łuszczy się. Liście ma trójkątne na 3 cm ogonku. Młode liście są lepkie. Kwiatostany są takie same jak u brzozy omszonej. Owoce są eliptyczne ze skrzydełkami nawet 3 razy szerszymi od orzeszka. Brzoza brodawkowata kwitnie wcześniej – w kwietniu.

Obie te gatunki brzozy dostarczają takich samych surowców zielarskich – liści, kory i pączków. Wzmianki o dobroczynnym, leczniczym działaniu brzóz można spotkać już w średniowiecznych przekazach, które wspominają i o innych produktach z brzozy takich jak sok brzozowy nazywany dawniej oskołą i dziegieć – leczniczej cieczy otrzymywanej z destylacji drewna brzozy. Liście brzozy zbiera się, kiedy są młode i lepkie i suszy się je w cieniu. Wysuszone liście mają przyjemny zapach i gorzkawy smak. Korę zdejmuję się wiosną z młodych ściętych pni i gałęzi, musi być elastyczna i biała. Pączki zbiera się wczesną wiosną, kiedy są jeszcze nabrzmiałe, należy suszyć je w temperaturze ok. 30OC. Zebrane surowce zawierają betulinę, flawonoidy, garbniki, sole mineralne i olejki eteryczne. Surowce mają działanie moczopędne, napotne, przeciwgośćcowe i odkażające. Sporządzone z nich napary stosuje się w chorobach pęcherza, nerek, dróg żółciowych, nerek i reumatyzmie. Można je stosować zewnętrznie np. do odkażania skóry.

Popularnym produktem z brzozy jest sok z brzozy (bzowina) dawniej nazywany też napojem Słowian. Pozyskuje się go bezpośrednio z pnia drzewa wiosną.

sok z brzozy

Sok brzozowy bogaty jest w witaminy i mikroelementy. W jego skład wchodzą kwas cytrynowy i kwas jabłkowy, wapń, potas,  magnez, żelazo, witaminy z grupy B.  

Melchior Wańkowicz w książce „Szczenięce lat” wspominał „W kredensie panował wielki ruch: wiadra soku brzozowego, do którego dodawano rodzynek, wlewano do butelek i wysyłano do lodowni; mimo korków umocowanych drutem i zasmolonych, połowę butelek rozrywał zwykle fermentujący płyn. Resztę chłodnego z lodu „brzozowika’ spijaliśmy w upały letnie….”.

Sok brzozowy należy pić cały rok, jest to niezwykle korzystnie, wpływa na zdrowie i urodę. Substancje zawarte w soku wzmacniają organizm i regulują przemianę materii.

Kolejnym dobrodziejstwem z brzozy jest tzw. czyr brzozowy zwany także czagą mylnie nazywany hubą brzozową. Naukowa nazwa włóknouszek ukośny.

czy brzozowy

Wyciągowi z czyru brzozowego przypisuje się wzmacnianie mechanizmów obronnych organizmu osłabionego chorobą nowotworową. Chorzy przyjmujący ten preparat odczuwają poprawę stanu zdrowia, poprawia się u nich morfologia krwi, łaknienie, przybierają na wadze i poprawia się ich stan psychiczny. Zanotowano też przypadki zahamowania rozwoju nowotworu i ustanie przerzutów.

Preparat na kamicę nerkową

ojciec klimuszko

Ojciec Klimuszko opracował min. z liści brzozy  preparat na kamicę nerkową:

Składniki: liście brzozy, ziele nawłoci, liście mącznicy lekarskiej, kwit kocanki, ziele fiołka trójbarwnego, korzeń wilżyny, znamię kukurydzy, korzeń mniszka lekarskiego, nasiona fasoli.

Sposób użycia: składniki zaparzyć i pić przed śniadaniem i przed obiadem po całej szklance. Przez 7 dni wypijać przy tym ½ szklanki Normosanu. Przy przyjmowaniu tego preparacie w diecie należy ograniczyć sól kuchenną, wykluczyć kawę, herbatę i kakao. Pić dużo soków owocowych.

brzozy jesienia

Brzoza ma i inne zastosowanie. Jej łyko i gałęzie używane są w wikliniarstwie i koszykarstwie. Liście służą za barwnik w farbowaniu jedwabiu, bawełny i papieru. Liście stanowią też paszę dla zwierząt. Z symboliką brzozy wiąże się szereg wierzeń, ceremonii i obrzędów najważniejszym z nich jest zwyczaj przystrajania domów gałęziami tych drzew w Zielone Święta i Boże Ciało.

brzozy w parkach

Czy brzoza nadaje się do naszych ogrodów?

To piękne drzewo, ale nadaje się głównie do parków i dużych ogrodów. W mały ogrodzie pochłonie całą wodę, bo jej zapotrzebowanie na wodę jest duże. Ograniczy to tym samym rozwój innych roślin. Choć liście brzozy są małe to jest ich niezliczona ilość i trzeba na ich uprzątanie poświęcać dużo czasu.

Na zakończenie parę słów o wspomnianym w tytule dziegciu (mianownik l.p. – dziegieć) w miodzie. Dziegieć to ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna. Ma intensywnym zapachu. Posiada właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używany był do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek. Jak tłumaczyć powiedzenie „łyżka dziegciu w beczce miodu” Dziegieć jest gorzki i nieprzyjemny w smaku do tego stopnia, że wystarczy jego jedna łyżka, by zepsuć smak całej beczki słodkiego miodu. Potocznie oznacza to też to, że, odrobina czegoś złego może zniszczyć dużo dobra. Mówi się tak również, gdy w sytuacji ogólnie dobrej i korzystnej wydarzy się coś nieprzyjemnego.​

  • Tytuł: Czy „huba brzozowa” leczy raka, a łyżka dziegciu w miodzie to coś złego? Drzewa obok nas – BRZOZA.
  • Autor:
  • Data: 18/09/2015
  • Tagi:
Top