Thursday 14, Dec 2017

Blog ogrodniczy - Ogrodnik Leszek

Obrazek użytkownika Leszek

Ciemiernik zakwitł w październiku - może za wcześnie?

Według klucza  oznaczeń polskich roślin leczniczych z 1955 roku, ciemiernik biały kwitnie u nas od lutego do kwietnia. Od kilku lat ta nadzwyczaj ozdobna o tej porze roku bylina zakwita dużo wcześniej, bo już w końcu października i kwiatostany ma jeszcze w marcu. Czyżby aż tak, w przeciągu zaledwie kilkudziesięciu lat doszło do zmian klimatycznych, a  może to ocieplenie to tylko chwilowa anomalia? Mój ciemiernik miał już dobrze nabrzmiałe pączki w końcu października, a teraz w listopadzie, tak jakby był w pełni kwitnienia. To, z jednej strony bardzo cieszy, kępy zieleni z soczystymi biało-różowymi kwiatami ożywiają ogród, bo przed zimą nasze ogrody są po kwitnieniu chryzantem szare i pozbawione kolorów. Z drugiej strony to zastanawia, bo może zima będzie, tym razem nietypowa. Przyjdzie wcześniej, czy później, a może będzie sroga? A może nie będzie jej wcale?

Ciemiernik biały

Ciemiernik biały - pochodzenie

Ciemiernik biały  o łacińskiej nazwie Helleborus niger należy do rodziny jaskrowatych. Nazywany  jest też u nas Różą Bożego Narodzenia. To zimozielona  bylina, dziko rosnąca w krajach alpejskich, stąd pewnie jej odporność na zimę, śnieg i mróz. Łaciński przymiotnik w nazwie (nigier) zawdzięcza swoim czarnym korzeniom. 

Osiąga 15–30 cm wysokości, kwiaty mają 3-7 cm średnicy, o 5 białych dużych działkach, które podczas owocowania nabierają zielonkawych lub purpurowych odcieni, płatki małe rurkowate, pręciki liczne od 3 do 8. Liście odziomkowe zwijają się po okwitnięciu, mają długie  ogonki, 7-9 dzielne, połyskujące, ciemnozielone, gładkie o twardej skórce, na końcówka silnie ząbkowane. Łodyga kwiatostanów jest naga, przebarwiona na czerwono, utrzymująca 2-3 kwiatów. Owoce mieszczą się w wielonasiennych mieszkach.

Korzenie: kłącze o ok. 2 cm średnicy, czarne na zewnątrz, wewnątrz białe, z licznymi włóknistymi korzonkami. Korzeń ma smak początkowo słodkawy przechodzący w ostry, drapiący, gorzki, narkotyczny. Korzeń używany jest w ziołolecznictwie. We wszystkich częściach ciemiernika, zwłaszcza w kłączu i korzeniach znajdują się glikozydy, helleboryna i helleboreina  działające na mięsień sercowy, zwiększając siłę jego skurczu, przez co likwidują zastoje krwi i obrzęki. Do innych roślin zawierających glikozydy należą: miłek wiosenny, oleander, konwalia majowa i naparstnica. Choć niecierpek to roślina trująca wykorzystywana jest w lecznictwie tradycyjnym i homeopatycznym.

UWAGA  !!! Ciemiernik to roślina trująca!!!

Ciemiernik, szkic

Uprawa ciemiernika. Dobrze czuje się na glebach żyznych, przepuszczalnych, wilgotnych. Lubi półcień w sąsiedztwie krzewów i drzew. Przesuszenie gleby, w której rośnie skutkować będzie słabym kwitnieniem, dlatego latem w czasie długotrwałych upałów należy go systematycznie i obficie podlewać. Rozmnażać można z nasion, ale najlepiej zrobić to przez podział karpy w końcu lata. Początkowo karpy wysadzać do doniczek w domu, a po ukorzenieniu się wiosną wysadzić do ogrodu. Dobrze zrobi ciemiernikowi usunięcie części liści, by zrobić więcej miejsca na kwiaty. Trzeba to zrobić przed pojawieniem pąków kwiatowych – najlepiej w końcu września. Choć nie wymaga specjalnego nawożenia, to warto zasilić go po kwitnieniu nawozem wieloskładnikowym lub rozłożyć wokół niego warstwę kompostu, powinno wystarczyć. Trzeba też zaznaczyć, że ciemiernik niedobrze znosi przesadzanie i najlepiej, podobnie jak piwonie czuje się na jednym miejscu. Trzeba go wysadzać na stanowiska, gdzie będzie rósł latami i zaskakiwał niezmiennie swoimi kwiatami jesienią i zimą.
Co zatem może oznaczać tak wczesne jego kwitnienie? Moim zdaniem w tym roku zima będzie łagodna. Gdyby było inaczej to ciemiernik jeszcze poczekałby z kwitnieniem. 

Top