Kalendarz biodynamiczny grudzień 2019
28/11/2019
Kompostowanie domowe – nowocześnie, łatwo i pożytecznie
10/12/2019

Morawski Mikulov z nieszpułką w tle

W drodze do Wiednia i Budapesztu zahaczyłem o czeskie Morawy. Mikulov, bo tam się zatrzymaliśmy z żoną na kilkanaście godzin, leży niedaleko stolicy Austrii i jest idealnym miejscem na przystanek po kilkugodzinnej podróży samochodem. Stąd do Wiednia jest nieco ponad godzinę jazdy i do tego nie trzeba zbaczać z trasy.

Zamek Mikulov

Mikulov – ma swoją wyrobioną markę turystyczną i zaliczany jest do najpilniejszych miasteczek czeskich Moraw. Przekonałem się już o tym, gdy wieczorem z drogi, w oddali na wzgórzu, zobaczyłem podświetlony zamek górujący nad miastem. Jego piękno poznałem bliżej na porannym spacerze.

Zamek Mikulov

 

 

Historyczne miasteczko Mikulov

Mikulov położony jest w otoczeniu trzech wzgórz Palawy. To region Karpat uznany przez UNESCO za rezerwat biosfery. Ciągnie się on przez południowe Morawy aż do Austrii. Często porównywany jest przyrodniczo i widokowo do włoskiej Toskanii, zapewne także za sprawą uprawy na okolicznych wzgórzach winorośli.
Mikulov, ok. 8 tys. mieszkańców, znany był już w XII wieku jako osada targowa na szlaku z Moraw do Austrii. Mikuovski zamek początkowo był własnością Lichtensztajnów a w XX wieku przeszedł w ręce Dietrychsztajnów. Zamek znany jest z tego, że w 1805 roku przebywał w nim sam Napoleon Bonaparte, prowadząc rozmowy pokojowe po bitwie pod Austerlitz. Oprócz zamku warto zobaczyć też samo miasto z jego średniowiecznymi uliczkami, rynkiem, barokowymi kościołami i synagogą. Wszystko jest pięknie utrzymane z dbałością o szczegóły i warte zobaczenia. Współcześnie miasto i zamek są miejscami wielu wydarzeń kulturalnych, z których największym jest coroczne święto winobrania.

Urokliwe uliczki, urokliwe kamieniczki

Nie mogło zbraknąć czasu, żeby zaliczyć spacer po oddalonych od centrum uliczkach miasta. Niewysoka zabudowa domów i zadbane obejścia wokół nich świadczą o zaradności i dbałości gospodarzy. Domy obsadzone są wszelaką roślinnością i mają zadbane trawniki. Szczególnie zachwyciło mnie jedno drzewo, z owocami przypominającymi kształtem owoce dzikiej róży jabłkowatej. Owoce tego drzewa – nieszpułki, są w odróżnieniu od czerwonej róży brązowe i nieco większe.

Mikulov nocą…

Tajemnicza nieszpułka

Pochodzenie nieszpułki jest trudne do ustalenia. Nieszpułka biologicznie jest bardzo bliska głogów i należy do rodziny różowatych. Dziko rośnie tylko na Zakaukaziu i w Iranie. Uprawiali ją starożytni Grecy,  Persowie, Rzymianie i ludy zamieszkujące basen Morza Czarnego. Uprawiali ją też dla aromatycznych i bogatych w witaminy owoców Prasłowianie. Wzmianki o jej uprawie często  pojawiaj się w literaturze średniowiecza. Potem o nieszpułce zaczęto zapominać i obecnie uprawiana jest częściej jako drzewo ozdobne w parkach.

Owoce nieszpułki

Drzewo nieszpułki może osiągnąć nawet 5 metrów. Cięte może być poprowadzone jak krzew. Duże, biało-kremowe kwiaty pojawiają się na nim wiosną lub wczesnym latem. Jego owocami są brązowe,  twarde pestkowce o wielkości ok. 5 centymetrów z wyraźnymi pozostałościami kielicha kwiatowego, jak u róży jabłkowatej.
Owoce  nadają się do jedzenia i przerobu po przemrożeniu, bo wtedy stają się miękkie, aromatyczne i słodkie, z kwaskowatym posmakiem. Nadają się do bezpośredniego spożycia lub jako surowiec na dżemy, kompoty lub jako dodatek do ciast. Chętnie z drzew zjadają je ptaki. Owoce cenione są w medycynie ludowej za sprawą antyoksydantów, garbników, pektyn, soli mineralnych, pierwiastków i witaminy C. Z młodych listków nieszpułki sporządza się herbatki na dobrą przemianę materii. Na gorączkę używany jest sproszkowany korzeń pity z ciepłym winem.
Nieszpułka, podobnie jak głogi, jest rośliną długowieczną. W jednym miejscu może rosnąć  dziesięcioleciami.
Bardziej znanymi odmianami nieszpułki są: angielska bardzo dekoracyjna i smaczna Nottingham, bardzo plenna holenderska Dutch Giant, Stoneles do długiego przechowywania, niewysoka Royal i o dużych owocach Monstrualna.

Przepis na dżem z owoców nieszpułki

Składniki:
1 kg owoców nieszpułki, 35 dag cukru.
Sposób przygotowania:
1. Owoce nieszpułki pozbawić szypułek i gotować do rozgotowania z małą ilością  wody.
2. Rozgotowane owoce przetrzeć przez sito.
3. Do przetrzyj masy dodać cukier i ponownie zagotować ciągle mieszając.
4. Gotową masę przełożyć do słoików i zakręcić na gorąco.

Uprawa nieszpułki zwyczajnej w Polsce

Uprawa nieszpułki jest jak najbardziej możliwa, nawet przez amatorów. Drzewo nie ma większych wymagań glebowych i stanowiskowych. Jest mrozoodporne. To drzewo może być ozdobą ogrodu za sprawą pięknych długich, jasnozielonych, lśniących liści. Jesienią liście przybierają barwę żółtą, a potem stają się brunatne przed zimą.
Przed posadzeniem nieszpułki trzeba wziąć pod uwagę to, że jest ona podatna na zarazę ogniową (bakteryjną zgorzel drzew owocowych).
                           
Polecam wszystkim odwiedzenie Mikulova. To  idealne miejsce do zwiedzania oraz do pieszych i rowerowych wycieczek. Piękne krajobrazy, wspaniałe zabytki, smaczna kuchnia regionalna i pyszne wino z Moraw – warto tu przyjechać!
Leszek Ciepielski
01.12.2019r.
Ewa
Ewa

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *